Retrospectief - Tom Claassen

15 mei-29 augustus 2010


Tom Claassen, zonder titel (paard op plein), 1996, gietijzer, 250 x 400 x 200 cm. In opdracht van de gemeente Utrecht

Kunsthal KAdE toont van 15 mei t/m 29 augustus het eerste grote retrospectief van de beeldhouwer Tom Claassen. In en rondom de kunsthal zal een ruime selectie uit zijn oeuvre te zien zijn, met zowel beelden uit de openbare ruimte - zoals het beeld van een paard dat op het plein De Plantage in Utrecht staat en een enorme gestileerde rat, Brigid, die normaal in het Kröller-Müller Museum ligt - als bruiklenen uit musea en particuliere collecties. Twee oude installaties worden heruitgevoerd en twee grote nieuwe werken worden ter plekke gebouwd. Daaromheen komen een serie kleinsculpturen en een zo compleet mogelijk overzicht van de modellen voor buitenbeelden te staan.     

Tom Claassen, zonder titel (auto's), 1994, polystyreen, gips, 125 x 155 x 350 cm, 135 x 165 x 350 cm, 180 x 135 x 350 cm, courtesy: galerie Fons Welters, Amsterdam

Zichtbaar, van Almelo tot Vijfhuizen, van IJburg tot Utrecht
Tom Claassen behoort tot de meest zichtbare kunstenaars van Nederland, terwijl zijn naam buiten de kunstwereld vrijwel onbekend is. Duizenden rijden dagelijks langs zijn vijf reusachtige olifantsculpturen op een verkeersknooppunt net buiten Almere. Op Schiphol passeren jaarlijks grote hoeveelheden passagiers zijn ‘Snowmen’ bij de entree van de D-pier. Naast de Kunsthal in Rotterdam vertoeven zijn konijnen in het gras. In Hoofddorp staat een zeven meter hoge figuur voor het stadhuis. Van Breda tot Ypenburg, van Almelo tot Vijfhuizen, van IJburg tot Utrecht; overal is de beeldhouwkunst van Tom Claassen terug te vinden in de openbare ruimte.


Tom Claassen, zonder titel (Wormenveld), 2009, polyester, gips, ongeveer 6 x 8 m, courtesy: galerie Fons Welters, Amsterdam

Tom Claassen, 5 olifanten, 2000, beton, 700 x 700 x 1100 cm elk, in opdracht van Rijkswaterstaat

Wie de sculpturen van Claassen ziet, zal ze niet snel vergeten. Het werk beklijft als herinnering omdat zijn beelden sterk associatief zijn. Claassen abstraheert de motieven die hij kiest, maar blijft ook voldoende in de buurt van de werkelijkheid om ze direct identificeerbaar te houden. Zijn oeuvre gat zowel over gestileerde beesten met een hoge ‘aaibaarheidsfactor’, als over gecrashte auto's, een tapijt, een wormenveld en steigers en ladders. Steeds zoekt Claassen naar de essentie van een vorm en speelt hij met klassieke beeldhouwkundige vertrekpunten als volume, abstrahering, proportie en verhoudingen.


Tom Claassen, zonder titel (Brigid), 1998,
latexrubber, polystyreen, 150 x 350 x 750 cm. Collectie: Museum Kröller-Müller, Otterlo. Foto: galerie Fons Welters

'Zandbakken'
Tom Claassen gebruikt een waaier aan technieken om zijn doelen te bereiken. Sommige traditioneel – het afgieten van een bronzen beeld via een mal -, anderen onorthodox. Voor ‘Brigid’ – een enorme gestileerde rat - liet de kunstenaar vier kuub zand in zijn atelier neerleggen om daar de vorm in twee delen uit te 'zandbakken', zoals hij het zelf noemt. Vervolgens werden de ‘kuilen’ ingesmeerd met latexrubber. De gestolde rubber delen werden tot slot met grove steken aan elkaar genaaid. Door dit procedé bleef onvermijdelijk zand aan het rubber plakken, wat de ‘huid’ van de rat een prachtige textuur geeft.

Lomp
Reductie is het toverwoord bij beeldhouwer Tom Claassen. Hij schrapt net zo lang in de vorm dat de pure essentie overblijft; een essentie die zowel de archetypische verschijning van het te representeren object overeind houdt, als er een emotionele beleving aan koppelt. Het werk is aards en nuchter. Veel van de dieren die Claassen verbeeldt – een geliefd thema – ogen nogal lomp. Ze zijn net wat forser dan de beesten in real life, maar die ‘overdrijving’ is functioneel en wordt nooit pathetisch.


Tom Claassen, Liggende Houten Man (één van de achttien), 2000, populierenhout, variërend van 66 x 125 x 310 cm tot 40 x 70 x 155 cm. Beeldentuin Museum Kröller-Müller, Otterlo. Foto: Kunsthal KAdE


 

Het werk is monumentaal en volumineus – solide en robuust –, maar soms ook bewust fragmentarisch. Met zijn interpretaties van vertrouwde vormen jaagt Tom Claassen een heel arsenaal aan verhalen aan. Hij appelleert aan dat vertrouwde - universeel en tijdloos -, maar zorgt ook voor een compleet nieuwe beleving.

Samenvatting:
Kunsthal KAdE toont van 15 mei t/m 29 augustus het eerste grote retrospectief van de Nederlandse beeldhouwer Tom Claassen. In en rondom de kunsthal zal een ruime selectie uit zijn oeuvre komen te staan, met zowel beelden uit de openbare ruimte - zoals het beeld van een paard dat op De Plantage in Utrecht staat -, als bruiklenen van musea en particuliere collecties. Twee oude installaties worden heruitgevoerd en twee grote nieuwe werken worden ter plekke gebouwd. Daaromheen een serie kleinsculpturen en een zo compleet mogelijk overzicht van de modellen voor buitenbeelden.  


Tom Claassen, het mannetje van Hoofddorp, 2006, aluminium, 700 x 320 x 250 cm. In opdracht van de gemeente Haarlemmermeer. Foto: Tom Claassen

Over Tom Claassen
Tom Claassen (Heerlen, 4 oktober 1964) woont en werkt afwisselend in Nederland en Denemarken. Claassen ontving diverse prijzen, zoals de Aanmoedigingsprijs Stad Amsterdam (1993) en de Charlotte Köhler Prijs (1994). In 1992 werd hij geselecteerd voor de Prix de Rome (beeldhouwen/beeldende kunst en openbaarheid).


Tom Claassen, Zonder titel (zandleeuwen), 1990-1997, zandbakzand, 35 x 400 x 400 cm, courtesy: galerie Fons Welters, Amsterdam


Tom Claassen, Sitting Men, 2000, brons, 2 delen, 160 x 200 x 220 cm elk, courtesy: Schiphol Group. Foto: Kunsthal KAdE 

Deze tentoonstelling wordt mede mogelijk gemaakt door:
Het Fonds voor beeldende kunsten, vormgeving en bouwkunst (Fonds BKVB).