Henry Darger (US, 1892-1973)

– is een self-taught artist, wiens oeuvre na zijn dood in de jaren zeventig werd ontdekt. In zijn panoramische tekeningen – soms 3 meter breed - figureren Alice-achtige meisjes (met een piemeltje) in landschappen vol burgeroorlog-taferelen. Darger heeft een cult-status onder kunstenaars. Zijn werk is nog nooit in Nederland te zien geweest. (American Folk Art Museum, New York)

Opleiding
Nvt

Recente tentoonstellingen
2008/9 Up Close: Henry Darger, American Folk Art Museum, New York (solo)
2008 Dargerism: Contemporary Artists and Henry Darger, American Folk Art Museum, New York
2007 Henry Darger : A Story of Girls at War, of Paradises Dreamed, Hara Museum of Contemporary Art, Tokio (solo)

Werk in de tentoonstelling

1. At Cederine She witnesses a frightful slaughter of officers. Place not mentioned / Esposide 3 2 Escape with great number of kids still fighting (circa 1950 – 1970) Watercolor, pencil, and carbon tracing on on pieced paper 24 x 76 cm
   Collection American Folk Art Museum, New York Museum Purchase 2002.22.6A,B Copyright Kiyoko Lerner Photographed by James Prinz
2. Untitled (“We will slam them with our wings”) Untitled (Idyllic landscape with children) (circa 1950 – 1970)
   watercolor, pencil, carbon tracing, and collage on pieced paper, 61 x 270,5 cm
   Collection American Folk Art Museum, New York, Gift of John and Margaret Robson, 2004.1.3A,B, Copyright Kiyoko Lerner, Photographed by James Prinz
   

Fragment catalogustekst (Robbert Roos)
Begin jaren zeventig werd na de dood van een zekere Henry Darger in zijn appartement een indrukwekkende stapel boeken en tekeningen gevonden. Ze bleken een duizenden pagina's lang, geïllustreerd verhaal - 'Realm of the Unreal' - te bevatten. Een aantal tekeningen was groots uitgewerkt op panoramisch formaat, sommige bijna drie meter breed en zeventig centimeter hoog, aan beide kanten vol betekend. De bladen tonen meisjes-met-een-piemeltje (Vivians) - voor Darger het evenbeeld van onschuldige kinderen - die het ene moment figureren in psychedelische landschappen vol veelkleurige vlinders en het andere moment verzeild raken in een veldslag a la de Amerikaanse Burgeroorlog. Darger vertelt in zijn tekeningen en teksten het verhaal van de 'Vivian Girls'  die bevrijd moeten worden uit de handen van de gemene Glandelinians, die hen als slaaf houden. 'Realm of the Unreal' is een heftiger, apocalyptischer verhaal dan 'Alice in Wonderland', maar in de tocht vol beproevingen is het een fascinerend gelijkwaardige parabel. De licht-naïeve tekenstijl van Darger - teruggrijpend op bestaande cartoon-karakters en figuren uit kinderboekillustraties - en zijn dramatische ensceneringen hebben inmiddels diverse hedendaagse kunstenaars beïnvloed.
Darger is in 'Wonderland, Through the Looking Glass' een historisch ijkpunt, de rest van de kunstenaars behoort allemaal tot het domein van de actuele kunst.

Aanvullende informatie / opinies
(2) ‘Henry Darger tekende en schreef voor zichzelf, zonder enige opleiding, zonder kennis van wat er op dat moment in de beeldende kunst speelde, vanuit zijn wondere fantasiewereld, maar wel beïnvloed door teksten en knipsels – cartoons, strips etc. – die hij uit kranten, tijdschriften en uit de bijbel haalde. Dat een dergelijke ‘outsider’ later toch zo’n grote invloed zou hebben op nieuwe generaties kunstenaars, is dan ook opmerkelijk te noemen.’
‘Hoe Henry Darger gewerkt heeft, is nog steeds niet helemaal duidelijk. Zijn tekeningen zijn altijd horizontaal, maar meestal zijn ze op een rol gemaakt die in lengte de afmetingen van zijn (werk)kamer vele malen overtrof. Het is dan ook een raadsel hoe hij het overzicht hield. Tegelijkertijd is het een verklaring waarom zijn werk een collageachtige indruk maakt. Hij tekende eerst met potlood en kleurde later met waterverf in. Die kleuren zijn heel helder alsof ze de kleurrijke inhoud willen onderstreken. Soms zijn er tekstfragmenten in de tekening, soms zijn er bestaande stukjes afbeelding opgeplakt. Omdat hij kennelijk niet over genoeg papier beschikte, komt het regelmatig voor dat hij de achterkanten vulde.’

(7) The Center for Intuitive and Outsider Art in Chicago (de geboortestad van Darger) heeft onderdelen van Dargers werk- en woonruimte overgenomen. In het museum zijn krantenknipsels, magazines, stripboeken, persoonlijke documenten en meubels uit die ruimte te zien. Hij woonde in een 1-kamer appartement tot 1973 toen hij naar een verzorgingstehuis verhuisde. In de kleine kamer werkte, woonde en verzamelde (schoenen, bolletjes touw) hij bijna veertig jaar.

Links en verwijzingen

1. www.folkartmuseum.com
2. Kunstbeeld 7/8-2008, Rob Perrée
In dit stuk komen ook een aantal kunstenaars aan bod die zich hebben laten beïnvloeden door Darger
3. "Henry Darger - Research the news about Henry Darger - from HighBeam Research
4. Henry Darger - Wikipedia, the free encyclopedia
5. P.O.V. Blog | An Interview with Brooke Davis Anderson about Outsider Artist Henry Darger
6. www.ooglijm.nl/blikveld/henry-darger
7. www.art.org/HDRC/dargerRoom.htm