Angelo Filomeno (VS, 1963)

– borduurt barokke skeletten – grotesk als in een ‘zwart sprookje’ – op enorme blauw/paarse, zijden doeken.

Kort cv
Angelo Filomeno werd in Zuid-Italië geboren. Hij leerde van zijn moeder op zijn zevende borduren en ging al jong in de leer bij een kleermaker. Na een opleiding tot schilder, werkte hij voor verschillende modeontwerpers in Milaan en emigreerde in 1992 naar de VS. Hij heeft internationaal geëxposeerd in groepstentoonstellingen en op de Biennale van Venetië in 2007. Hij is als schilder opgeleid en werkte voor verschillende modeontwerpers in Milaan.

Opleiding
Academy of Fine Arts in Lecce, Italië

Recente tentoonstellingen
2008 Angelo Filomeno, Galerie Lelong, New York (solo)
2008 Eros and Thanatos – First Center for the Visual Arts, Nashville
2007 52nd International Art Exhibition Biennale, Venetië

Werk in de tentoonstelling (mezzanine, achterwand)

1. Shitting Philosopher (2006 - 2007)
   embroidery on silk shantung stretched over linen with crystals and onyx, 393.7 x 226 cm
   Courtesy the artist and courtesy Gallery Lelong, New York
2. Don’t Tell Me Anything (2008)
embroidery on silk stretched over linen with crystals, 175.3 x 127 cm
Courtesy the artist and courtesy Gallery Lelong, New York

Fragment catalogustekst (Robbert Roos)
Gothic-achtige aspecten zitten ook aan het werk van Angelo Filomeno. Hij borduurt barokke figuren op diepgekleurde (paars, groen, goud) monochrome doeken. In 'Wonderland'  zien we een skelet - met botten die als weelderige arabesken in elkaar zitten - die zijn behoefte doet naast een boom. Deze 'Shitting Philosopher' bevindt zich in een totaal eigen universum. In een ander werk uit dezelfde serie zit de 'filosoof' op een bezemsteel boven een flonkerende stad, voortgedreven door een vrouwskelet achter hem die hem aanspoort met een zweep. Filomeno verbindt in zijn enorme doeken het hiernamaals met de duistere wereld van de nacht.

Aanvullende informatie
(2) Filomeno maakt zowel twee- als drie-dimensionaal werk. Zijn ‘schilderijen’ zijn over het algemeen zeer grote doeken (minimaal 1,5 bij 1,5 meter) van shangtung zijde, een zware zijde, geweven uit een enigszins onregelmatige draad. Hij borduurt met een simpele naaimachine en polyesterdraad uiterst gedetailleerde en zeer verfijnde tekeningen op de zijde die naderhand over canvas wordt gespannen. Het borduren ligt voor hem dicht bij etsen; net zoals de etsnaald het oppervlak van de etsplaat kwetst, zo verwond ook de borduurnaald het textiel.
Veelal eist de dood de hoofdrol op in de werken van Filomeno, soms letterlijk in de vorm van skeletten, maar vaak ook door de vanitas symbolen die hij ontleent aan de Westerse kunstgeschiedenis. Hij maakt barokke voorstellingen en objecten vol kandelaars, kever, kippen, slangen, organen en bloed, skeletten, harnassen en een overvloed aan bloemen en vlinders. De decadente trekken van zijn voorstellingen onderstreept Filomeno door ze te bezaaien met grote hoeveelheden kristallen en halfedelstenen, waarmee hij zijn sprookjesachtige doodstaferelen een flonkerend en glamoureus aanzien geeft. In zijn werken preekt AF dan ook geen hel en verdoemenis. Zijn doeken zijn soms vrolijk gekleurd, soms helder koningsblauw of een teder, zacht grijs. De dood heeft veelal meselijke trekken en is niet gespeend van een zekere humor. Zo balanceert een wit skelet op een koord met een kip op zijn kop en een doodshoofd in de hand als wilde hij ermee gaan kegelen. In de werken die hij deze zomer op de Biënnale in Ventië toonde, zit op één doek een skelet schaterlachend onder een boom te poepen; op een ander werk vliegen twee skeletten samen op een bezemsteel door de nacht boven een flonkerende stad die een nachtelijk Los Angeles moet voorstellen. De werken zijn hommages aan zijn ouders die hij al op vroege leeftijd verloor. Uit de details, zoals een vallende ster, een prachtige verentooi voor het vrouwelijk skelet of simpelweg eht feit dat ze vliegen boven een stad die haar naam ontleent aan engelen, spreekt de liefde volle herinnering aan hen en de hoop op een mooi leven voor hen in de dood.
Leven en dood zijn steeds weer op een even groteske als dynamische manier aan elkaar gekoppeld in de werken met vaak de liefde als intermediair. In zijn objecten maakt AF herhaaldelijk gebruik van opgezette vogels met name pauwen. De Pauw geldt om zijn prachtige staart sinds de middeleeuwen al als symbool voor ijdelheid en hoogmoed. Maar hij is eveneens het symbool voor onsterfelijkheid, voor vernieuwing en opstanding. Filomeno voert met dit soort tegenstrijdige symboliek in zijn werken een vrolijk danse macabre op, een fonkelend feest van de dood dat zonder het leven zoals het nu is, niet zou kunnen bestaan.

Links en verwijzingen

1. www.galerielelong.com
2. Kunstbeeld 12-1, 2007-2008, Claudine Hellweg
3. www.marianneboeskygallery.com/exhibitions/2006_2_angelo-filomeno/images/